Çiftehavuzlar’da Cemil Topuzlu Caddesi’nden sahile dik inen sokaklardan biridir; 266,44 metre uzunluğundadır. Sahil parkının kenarındaki tek şeritli yol ile 18 Mart ve ileride Yoğurtçubaşı Sokaklara bağlanır. Sokağın sahil tarafındaki çıkışında Büyük Klüp (Cercle D’Orient)’ın otopark giriş / çıkışı vardır.
Daha çok İpar Köşkü olarak da bilinen meşhur Cemil Topuzlu Köşkü de bu sokakta yer alır. Köşk ile Büyük Kulübün bahçesi bitişiktir. 1901 yılında zamanın ünlü cerrahlarından Cemil Topuzlu Paşa tarafından Pera Palas, Osmanlı Bankası, Büyükada Rum Yetimhanesi gibi binaları da inşa eden Fransız asıllı İstanbullu Mimar Alexandre Vallaury’e yaptırılmıştır. Eskiden üzüm bağlarının bulunduğu araziye Art Nouveau tarzında inşa edilmiş olan Köşk, güzelliği ile Paşa’ya İstanbul Şehremini makamını getirir. Bu olayı Operatör Dr Cemil Topuzlu Seksen Yıllık Hatıralarım ‘da şöyle anlatır:
‘Gazi Ahmet Muhtar Paşa Sadrazam olmuştu. Paşayı öteden beri iyi tanıyordum. Hastamdı. Bir gün gene beni çağırdığını haber verdiler. Rahatsızlandığı zannettim. Çantanın içine aletlerimi koydum. Paşanın Feneryolu’ndaki köşküne gittim. Beni pek beşuş bir sima ile kabul etti. Tahminimin hilafına, hasta olmak şöyle dursun, sıhhi durumu pek mükemmeldi.
Gazi Ahmet Muhtar Paşa : ‘Bir ay önce Göztepe, Feneryolu tarafında geziyordum. Senin Çiftehavuzlar’daki köşkünü o zamana kadar görmemiştim. Binanın mimari tarzı, bahçenin tanzim şekli o kadar dikkatimi çekti ki, bu Avrupakari Köşk kimin diye meraklandım. Senin olduğunu söylediler. O zaman düşündüm ki evinin içinde ve dışında küçücük bir Avrupa yaratan Adamı Şehremini yaparsam İstanbul’u imar eder. İşte Sadrazam olur olmaz da seni bu makama getirmeyi düşündüm. Haydi bakalım, nazı bırak da bir ayak evvel işe başla!’ dedi.’
Deniz tarafında inşa edilen iskelesinden Paşa, çatana ile İstanbul’a geçerdi. Paşa, konağında otuz sene oturur ve 1931 yılında İpar ailesine satar. Dönemin itibarlı iş insanlarından biri olan ve ‘Şeker Kralı’ olarak bilinen esasında Hayri İpar ve ailesi bu Köşk ile birlikte sosyeteye girer. İçinde verilen renkli davetlerle ilgiyi üzerine çeken köşk, Hayri İpar’ın ölümünden sonra mirasçılar arasında basına da yansıyan davalara konu olur ve nihayet Tevhide İpar tarafından 1980 yılında Banker Kastelli olarak bilinen Müteahhit Abidin Cevher Özden’e satılır. Banker Kastelli, her ne kadar burayı aile konutu olarak kullanmak üzere satın aldığını söylese de, 1986 yılında köşkün 30 dönümlük arazisinde binalar inşa etmeye başlar. Bu binalar bir zamanlar havuz, tenis kortu, ahırlar ve nadide ağaçların olduğu yerdedir. Ödeme güçlüğüne düşen Kastelli 1982’de yurtdışına kaçtı ancak Kastelli’nin akıl sağlığı yerinde olmayan oğlu A.K.Özden, bir süre daha köşkte yaşamaya devam etti. Kastelli tarafından başlanan Cemil Topuzlu Caddesi üzerinde yer alan iki binanın malikler tarafından bitirildiği söylentiler arasındadır; ancak Prof Dr Haluk Tezonar Sokak içinde kalan ve yıllarca natamam bekleyen binalar 13 Aralık 2023 tarihinde yıkıldı. 20 odası, 18 banyosu, 4 salonu bulunan Cemil Topuzlu Köşkü en son 1997 yılında Mehmet Nazif Günal ve Şadan Kalkavan tarafından satın alınmıştır. Ziyarete kapalı olan ve yakın zamanda film seti olarak da kullanılan Köşk için 2023 yılında restorasyon çalışmaları başlatılmıştır.
Profesör Doktor Haluk Tezonar Sokak’a Nasıl Giderim?
Yol Tarifi için tıklayın
Prof Dr Haluk Tezonar Sokak Tarihçesi
Haluk Tezonar (1942-1994) en çok Atatürk anıtı yapan Türk heykeltraş olarak bilinir. Çorlu’da doğmuştur. Güzel Sanatlar İstanbul Devlet Tatbiki Yüksek Okulunda seramik eğitimi alan Haluk Tezonar, heykeltraş Hakkı Karayiğitoğlu’nun etkisiyle heykel çalışmalarına yöneldi. Asistan olarak devam ettiği Güzel Sanatlar İstanbul Devlet Tatbiki Yüksek Okulu, 1982 yılında yüksek öğretim yasası kapsamında, Marmara Üniversitesi bünyesine katıldı. Tezonar, uzun yıllar Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’nde öğretim üyeliği yaptı.
Soyut formların yanında özellikle gerçekçi yüz ifadelerini yansıttığı büst çalışmalarıyla tanındı. Eserleri arasında Kayseri Cumhuriyet Meydanı’nda yer alan bronz Atatürk Heykeli, Dumlupınar Şehitliği’nde yer alan Milisler Anıtı, Demre’de Saint Nicholas Kilisesi’nde yer alan Noel Baba Heykeli, Çeşme Kalesi batı cephesi önünde yer alan evcilleştirilmiş arslanı İle birlikte tasvir edilen Cezayirli Gazi Hasan Paşa Anıtı, Bebek Parkı içinde yer alan Fuzuli Heykeli sayılabilir.
Aşağıda Tezonar’ın üstte soldan sağa Kayseri’deki Atatürk Heykeli, Dumlupınar Şehitliği’ndeki Milisler Anıtı, Bebek Parkı’ndaki Fuzuli Heykeli, altta soldan sağa Çeşme Kalesi önündeki Cezayirli Gazi Hasan Paşa ve Demre’deki Noel Baba eserlerini görmektesiniz:
