Kiralıklarda %25 zam sınırlamasının sonlanması üzerine ev sahipleri zam oranlarında 12 aylık TÜFE ortalamasını kullanmaya başladı. Bu durum, pek çok yerde son bir yıl içinde kiralanan konutlarda, kiracıların mevcut kira fiyatlarından daha yüksek fiyatlar ile karşılaşmasına neden oldu.
Beş yıl sonunda kira güncellemesine, onbir yıl sonunda ise sebep göstermeksizin kiracının tahliyesi ile sonuçlanabilecek ve dolayısıyla uzun soluklu bir yolculuk olan, tarafların birbirlerini kolaylıkla üzebileceği kira kontratlarının temeli iyi niyetten geçiyor. Emlakçılar, her iki tarafı mutlu etmek adına, geçtiğimiz iki yılda %25 zam sınırlaması için gösterdiği çabayı bugünlerde zamlı fiyatlara karşı gösteriyor.
Yeni zamlı fiyatlarla karşılaşan kiracıların kimisi daireleri boşaltmayı ve daha uygun fiyatlı benzer dairelere geçmeyi uygun bulurken pek çoğu tekrar taşınma zahmeti haricinde nakliye, emlak hizmet bedeli gibi maliyetler sebebiyle mal sahipleri ile rayiçler üzerinden pazarlık etmeyi tercih ediyor. Sahibinden.com emlak endeksi yakından incelendiğinde İstanbul genelinde kiralık metrekare fiyatı geçtiğimiz Haziran ayında ortalama 150 TL iken 2024 Haziran’ında %50 artış yaşanmış ve 225 TL’ye yükselmiş.Bir başka deyişle son bir yılda İstanbul ortalamasında bir daire kiralamış olan bir kiracının yeni zamlı fiyat ile ortalamanın üzerinde bir kira rakamı ile karşılaşması mümkün.
Yine aynı ilan sitesinin emlak endeksinde İzmir’de kiraların %62,22; Antalya’da %25; Ataşehir’de %58,63; Bakırköy’de %49,87; Beşiktaş’ta %60,42; Kadıköy Fenerbahçe’de %50,54; Caddebostan’da %63,36; Feneryolu’nda %42,68; Acıbadem’de %50; Suadiye’de %62,84 arttığını ve artışın zam oranının altında kaldığını görüyoruz.
Ancak bu durum tüm il, ilçe ve mahallelerde aynı seyretmiyor. Örneğin Afyon’daki kiralık konut fiyatlarında %110,01, Amasya’da %102,70 ya da Adana’daki kiralık konut fiyatlarında son bir yılda %90,97 rekor bir artış gözlenirken Ankara genelinde %72,41; Kadıköy genelinde %72,06; Kadıköy’ün mahallelerinden Göztepe’de %88,82, Erenköy’de %80,88 ya da Zühtüpaşa’da %80 artış görüyoruz.
Bu görünümün Ağustos ayında enflasyonun baz etkisi ile düşmesi sonucu değişmeye başlayacağını ve hatta yıl sonu enflasyon beklentisinin %40 olduğu düşünülürse zamlı fiyatların reel kiralardan geride kalmasının oldukça olası olduğu ise unutulmamalıdır. Zamlı kiraların güncel kiralardan yüksek olması durumunun son bir yılda kurulan kira akitlerinde gözlenebileceğini tekrar vurgulamak isterim. İki yıl ve üstü kira kontratı yenilemelerinde %65,07 ile belirlenen zamlı kira, reel kiranın altında kalacaktır.
Sözün özü; son iki yıldır %25 zam sınırlaması sebebiyle oldukça zorlanan, kiracıları koruyan kuvvetli kanunlar ile yalnız kalan ev sahipleri ile sürekli yükselen kiralar karşısında zorlanan kiracıların günün koşulları dahilinde adalet terazisinde kalması dileğiyle…