SELAHATTİN PINAR SOKAK

‘‘Bugün Kalamış’ta Selahattin Pınar ismini taşıyan sokak, ünlü bestekarın ‘Bir Bahar Akşamı Rastladım Size Neden Başınızı Öne Eğdiniz’ sözleriyle maruz bestesindeki hanıma rastladığı sokaktır. ‘‘ Mehmet Bedri Muharrem – Siyah Beyaz Kalamış Sf, 132

Selahattin Pınar Sokak, Fenerbahçe Mahallesine bağlıdır. 248,36 metre uzunluğundaki sokağın bir ucu Bağdat Caddesi’ne, diğer ucu Fener Kalamış Caddesi’ne açılır; bu ikisi arasında yekpare uzanırken hiç bir sokak ile bağlantısı yoktur. Apartman numaraları ise Fener Kalamış Caddesi tarafından başlar.


Selahattin Pınar Sokak Tarihçe

Selahattin Pınar, Kalamış’taki Todori’de sıklıkla arkadaşlarıyla buluşurdu.  Akşamları arkadaşları ile Kalamış’taki Todori’nin gazinosuna gelerek içip sohbet etmeyi, bazı geceler orada müzik yapmayı adet edinmişti. Gazinoya ismini veren şişman, çıplak, yuvarlak başlı, müşterisinin istediğini bilen usta meyhaneci Todori ölmüş, oğlu Stavro babadan kalan tüm gelenekleri sürdürüyor, müşteriler de memnun kalıyorlardı. Zamanla Stavro yoruldu, Sabri adında daha önce Kızıltoprak’ta marangozluk yapmış, sonra deniz kenarında bir restoran açmış şahsa gazinoyu devretti. Gazino esasen Kalamış Kilisesi’nin malı idi ve Rum Kilisesi ile Rum İlkokulu’nun arasındaki asırlık çınarların diline kurulmuştu. Rumların kendilerine özgü meyhane havasında eksiklik hissedilse de Sabri, Stavro’nun müşterilerine, özellikle Selahattin Pınar ve arkadaşlarına büyük saygı ve yakınlık gösteriyor, onlar da sık sık gelmeye devam ediyorlardı. (Saklı Hikayeleri ve Resimleriyle Kadıköy Sokaklar ve Bizans Metropolünde İlk Türk Köyü Kadıköy adlı Müfid Ekdal’ın kitaplarından harmanlanmıştır. )

Selahattin Pınar, 1960 yılının 6 Şubat’ında yine Todori’de arkadaşlarıyla buluşur, şair arkadaşı Selim Aru’nun kadehini doldurmak üzere eğildiğinde ise masaya yığılır kalır. Tüm ısrarlı uyarılara, ölümünden iki yıl önce geçirdiği kalp krizine rağmen devam eden içki ve sigaraya düşkünlüğü Selahattin Pınar’ı 58 yaşında hayattan koparır; Zincirlikuyu Mezarlığı’nda toprağa verilir.

Hakiki bir İstanbul beyefendisi olarak tanınan, çok şık giyinen ve hatta 800’den fazla kravatı olduğu söylenen, çok güzel meze ve yemek yapan Selahattin Pınar her sene 6 Şubat’ta Todori’de anılmaya devam edildi. Kadıköy Belediyesi sokağa ismini vererek Selahattin Pınar’ın sıklıkla vakit geçirdiği Kalamış’ta isminin anılmaya devam etmesini sağlamıştır.

Selahattin Pınar’ın Hayatı

22 Ocak 1902 yılında Üsküdar Altunizade’de doğmuştur. Eski Denizli milletvekili Sadık Bey ile İsmet Hanım’ın oğludur. Önceleri meşgalesi, sonra hayatının tek kazanç kaynağı olan sanatı ailesi tarafından asla onaylanmadı. Dârü’l-Feyz-i Mûsıkî’nin (Üsküdar Musiki Cemiyeti) kurucularından biridir. Dolmabahçe Sarayı’ na arkadaşı Nubar’ın tavsiyesi ile davet edilen Pınar, sanatında onu en çok teşvik eden olayın Atatürk ‘ün o gün sarfettiği iltifatlarının olduğunu dile getirir.

İstanbul’un en güzel salonlarında sahne alan Selahattin Pınar, Kuşdili Çayırında Afife Jale ile tanışır. Darülbedayi (bugünkü Şehir Tiyatroları) tarafından o sezon ilk gösterimi Kadıköy’deki kışlık Apollon Sineması’nda (bugünkü Rexx Sineması) yapılan Hüseyin Suat’ın Yamalar adlı oyununda sahneye çıkarak “Tiyatrodaki ilk Müslüman kadın oyuncu” olarak tarihe geçen Afife Jale, o dönemler hem işsiz ve hem de sıkıntılı bir dönem yaşamaktadır. Dönemin bir Müslüman kadın oyuncuyu kah onaylayıp kah red eden zihniyeti ile hayatı karakol, polis, tutuklanmalar ile sahne arasında geçmekte ve tüm bu sıkıntılar yüzünden korkunç baş ağrıları çekmektedir. Doktorunun önerisiyle morfine başlamış ancak maalesef müptelası olmuştur. O dönem her ikisi de 25 yaşındadır. 6 yıl evli kalırlar fakat Afife Jale’nin morfine olan düşkünlüğü ve boşanmak istemesiyle ayrılırlar. Afife Jale bu boşanmadan altı yıl sonra birkaç defa yattığı Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinin morfinmanlar koğuşunda defa hayata gözlerini yumar. Pınar’ın ’Nereden Sevdim O Zalim Kadını’ , ‘Anladım Sevmeyeceksin Beni Sen Nazlı Çiçek’ gibi parçaların Afife Jale için bestelediği düşünülür.

TRT Taş Plaktan Selahattin Pınar Belgeseli izlemek için tıklayınız